Request & Order

เวลาที่เราต้องการให้ผู้อื่นทำอะไรให้ วิธีที่เรามักจะทำก็คือการบอกให้คนอื่นทำ ซึ่งการบอกนี้มีอยู่สองอย่างก็คือการขอ และการสั่ง

สองอย่างนี้ต่างกันอย่างไร ? ความแตกต่างอยู่ที่การตัดสินใจว่าจะทำหรือไม่ทำนั้นถูกกระทำโดยผู้พูด หรือผู้ฟัง การสั่งคือการบอกให้ผู้ฟังทำโดยไม่มีข้อแม้ ในขณะที่การขอนั้นให้สิทธิในการตัดสินใจว่าจะทำหรือไม่แก่ผู้ฟัง

คำพูดที่ใช้สำหรับการขอ และการสั่งนั้นก็แตกต่างกัน โดยการขอนั้นจะมีการเพิ่มคำอย่าง “ช่วย” (ทำให้ผู้ฟังรู้สึกว่ามีอำนาจมากขึ้น) “ให้หน่อย” (ทำให้ผู้ฟังรู้สึกว่าเป็นภาระเล็กน้อย” หรือ “ได้ไหม” (เป็นคำถามให้ผู้ฟังตัดสินใจ) ในขณะที่การสั่งจะเป็นการใช้คำพูดห้วน ๆ เพื่อบอกให้ผู้ฟังรู้ว่าตนจะต้องทำอะไร

การให้สิทธิการตัดสินใจที่จะกระทำตามนั้นเป็นการทำให้อีกฝ่ายนั้นรู้สึกว่าตัวเองมีอำนาจ (ถึงแม้อาจจะไม่ได้มากเท่าของผู้พูดก็ตาม) ซึ่งทำให้ผู้ฟังเต็มใจที่จะกระทำตามคำพูดของผู้พูด

ส่วนการยึดสิทธิการตัดสินใจมาเป็นของตัวเองนั้น ในแง่หนึ่งก็เป็นการบีบบังคับผู้ฟังให้ปฎิบัติตามคำพูดของตน ในอีกแง่หนึ่งก็เป็นการแสดงอำนาจของผู้พูด และในอีกแง่หนึ่งก็เป็นการดูถูกผู้ฟังว่าเป็นได้แค่เพียงผู้ปฎิบัติ ไม่มีสิทธิมีเสียงในการคิดแต่อย่างใด

ทั้งนี้มีการใช้คำขอในสถานการณ์ที่เป็นคำสั่งเช่นกัน กล่าวคือ ถ้าเป็นคำขอที่มีอำนาจสูงกว่ามาก ๆ ผู้ฟังก็ย่อมปฎิบัติตามอยู่แล้ว ดังนั้นคำขอในลักษณะเช่นนี้ก็เป็นคำสั่งกลาย ๆ แต่ผู้ฟังเองก็ไม่ได้รู้สึกว่าตัวเองถูกบีบบังคับ จะกลายเป็นการปฎิบัติตามหน้าที่ไป

เช่นเวลาเราไปร้านอาหาร เวลาสั่งอาหาร เราก็พูดแบบสั่งไปเลยว่าจะรับอะไร แต่ถ้าเราสั่งอาหารด้วยการใช้คำขอแทนเนี่ย บริกรจะรู้สึกดีกว่ามาก

ผมคิดว่า ผู้นำที่มีความสามารถสูง ๆ จะสามารถแยกแยะสถานการณ์ที่เหมาะกับการใช้คำสั่ง และสถานการณ์ที่เหมาะกับการใช้คำขอ ซึ่งในความเป็นจริงผมว่าสถานการณ์ที่ต้องใช้คำสั่งจริง ๆ นั้นมีน้อยมาก

การใช้คำสั่งในสถานการณ์ที่ไม่เหมาะสมนั้นอาจจะสร้างคำถามว่า ผู้พูดใช้สิทธิหรืออำนาจใดในการสั่งผู้ฟัง รวมทั้งทำให้ผู้ฟังไม่รู้สึกเต็มใจที่จะปฎิบัติตามคำสั่ง และสร้างความโกรธเคืองให้กับผู้ฟังอีกด้วย

ดังนั้น ถ้าไม่จำเป็นจริง ๆ ลองใช้คำขอแทนดีกว่าครับ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.